8મા પગાર પંચથી રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનનો પગાર વધશે? જાણો શું છે નિયમ

કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ હાલમાં 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) અંગેના નિર્ણયની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. 8મા પગાર પંચની ભલામણો લાગુ થયા બાદ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શનમાં વધારો થવાની ચર્ચા છે. પરંતુ આ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન લોકોના મનમાં ઊભો થાય છે કે શું ભારતના રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન અને કેન્દ્રીય મંત્રીઓનો પગાર પણ 8મા પગાર પંચ હેઠળ વધશે? 8th pay commission president pm salary rule

8મા પગાર પંચનો લાભ કોને મળશે?

કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ 50 લાખથી વધુ કર્મચારીઓ અને 65 લાખથી વધુ પેન્શનધારકો આવે છે. 8મા પગાર પંચની ભલામણો મુખ્યત્વે કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોના પગાર તથા પેન્શન માળખાને અસર કરશે.

પગાર પંચ સામાન્ય રીતે સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માળખા, ભથ્થાં અને પેન્શન સંબંધિત ભલામણો કરે છે.

પરંતુ શું આ નિયમ દેશના રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનને પણ લાગુ પડે છે?

શું 8મા પગાર પંચથી રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનનો પગાર વધશે?

ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિ, ઉપ રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન અને કેન્દ્રીય મંત્રીઓનો પગાર સીધો કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણોના આધારે નક્કી કરવામાં આવતો નથી.

એટલે કે, જ્યારે 8મો પગાર પંચ લાગુ થશે ત્યારે માત્ર તેના કારણે રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન અથવા મંત્રીઓના પગારમાં આપમેળે વધારો થશે નહીં.

તેમના પગાર અને ભથ્થાંમાં ફેરફાર કરવા માટે અલગ કાયદાકીય પ્રક્રિયા જરૂરી હોય છે.

રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાનનો પગાર કોણ નક્કી કરે છે?

ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન અને મંત્રીઓના પગાર તથા ભથ્થાં નક્કી કરવાનો અધિકાર સંસદ પાસે છે.

વડાપ્રધાન અને કેન્દ્રીય મંત્રીઓના વેતન અને ભથ્થાં સંસદ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાયદા હેઠળ નક્કી કરવામાં આવે છે.

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 75 હેઠળ મંત્રીઓના વેતન અને ભથ્થાં સંબંધિત જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. વડાપ્રધાન અને અન્ય મંત્રીઓના પગાર તથા ભથ્થાં માટે સંસદ કાયદામાં ફેરફાર કરી શકે છે.

આથી સ્પષ્ટ છે કે 8મો પગાર પંચ લાગુ થવા અને વડાપ્રધાન કે મંત્રીઓના પગારમાં વધારો થવા વચ્ચે સીધો સંબંધ નથી.

સરકારી કર્મચારીઓનો પગાર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

કેન્દ્રીય સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓનો પગાર કેન્દ્રીય પગાર પંચ દ્વારા ભલામણ કરવામાં આવેલા પગાર માળખાના આધારે નક્કી થાય છે.

કર્મચારીનો પગાર નીચેના પરિબળો પર આધારિત હોય છે:

• મૂળ પગાર (Basic Pay)
• પે મેટ્રિક્સમાં પે લેવલ
• મોંઘવારી ભથ્થું (DA)
• ઘર ભાડું ભથ્થું (HRA)
• મુસાફરી ભથ્થું (TA)
• પદ અને જવાબદારી મુજબના અન્ય વિશેષ ભથ્થાં

કર્મચારીનું પદ, રેન્ક, જવાબદારીઓ અને સરકારી વિભાગના આધારે પગારમાં તફાવત જોવા મળે છે.

7મો પગાર પંચ ક્યારે લાગુ થયો હતો?

ભારતમાં અગાઉનો 7મો કેન્દ્રીય પગાર પંચ (7th Central Pay Commission) વર્ષ 2016માં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.

7મા પગાર પંચ હેઠળ જૂની ગ્રેડ પે સિસ્ટમને બદલે નવી પે મેટ્રિક્સ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી હતી. આ સિસ્ટમ દ્વારા વિવિધ સરકારી પદો માટે પગારનું માળખું વધુ સ્પષ્ટ રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.

રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ માટે શું નિયમ છે?

રાજ્ય સરકારોના કર્મચારીઓ માટે પગાર માળખું સંબંધિત રાજ્ય સરકારો અને રાજ્યના પગાર પંચ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છ

જોકે ઘણી રાજ્ય સરકારો કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણોને ધ્યાનમાં રાખે છે, પરંતુ રાજ્ય કર્મચારીઓના પગાર અંગેનો અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત રાજ્ય સરકાર દ્વારા લેવામાં આવે છે.

સરકારી નોકરીઓની માંગ શા માટે વધારે છે?

ભારતમાં સરકારી નોકરીઓ માટે હંમેશાં ભારે માંગ જોવા મળે છે. તેના પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો છે:

• નોકરીની સુરક્ષા
• નિશ્ચિત પગાર માળખું
• મોંઘવારી ભથ્થું અને અન્ય ભથ્થાં
• પેન્શન અને નિવૃત્તિ લાભ
• નિયમિત પગાર વધારો
• વિવિધ સરકારી સુવિધાઓ

8મા પગાર પંચ અંગેની ચર્ચાઓને કારણે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોમાં પણ પગાર તથા પેન્શન વધારા અંગે મોટી અપેક્ષાઓ છે.