કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર હાલમાં 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission HRA ) પર છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, બેઝિક પગાર, HRA અને પેન્શનને લઈને કર્મચારીઓમાં સતત ચર્ચા ચાલી રહી છે. ખાસ કરીને HRAમાં વધારો થાય તો નવી બેઝિક સેલરીના આધારે દર મહિને કેટલો હાઉસ રેન્ટ અલાઉન્સ મળી શકે તે અંગે લોકોમાં ઉત્સુકતા છે.
માની લો કે લેવલ-10ની હાલની બેઝિક પે ₹56,100 છે. જો ભવિષ્યમાં 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો સંભવિત નવી બેઝિક પે કેટલી થશે અને તેના પર 30%, 35% કે 40% HRA હોય તો કેટલો લાભ મળી શકે? ચાલો સરળ ગણતરીથી સમજીએ.
નોંધ: નીચેના આંકડા માત્ર ઉદાહરણ આધારિત ગણતરી છે. 8મા પગાર પંચ માટે 2.1, 2.28 કે 2.57માંથી કોઈ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અથવા 40%, 35%, 30% HRA દરને અંતિમ મંજૂરી મળી નથી.
2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર કેટલી થશે બેઝિક સેલરી?
લેવલ-10ની હાલની બેઝિક પે ₹56,100 માનીએ.
₹56,100 × 2.1 = ₹1,17,810
એટલે 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માનવામાં આવે તો સંભવિત બેઝિક પે ₹1,17,810 થઈ શકે.
હવે આ બેઝિક પે પર અલગ-અલગ HRA દર પ્રમાણે ગણતરી કરીએ:
- 40% HRA: ₹47,124
- 35% HRA: ₹41,234
- 30% HRA: ₹35,343
એટલે 40% HRAની સ્થિતિમાં ઉદાહરણરૂપે દર મહિને ₹47,124 HRA થઈ શકે.
2.28 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર કેટલું HRA?
જો 2.28 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માનવામાં આવે તો:
₹56,100 × 2.28 = ₹1,27,908
આ પ્રમાણે સંભવિત બેઝિક પે ₹1,27,908 થાય.
હવે HRAની ગણતરી:
- 40% HRA: ₹51,163
- 35% HRA: ₹44,768
- 30% HRA: ₹38,372
અહીં પણ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે આ અનુમાનિત ગણતરી છે, કોઈ અંતિમ સરકારી જાહેરાત નથી.
2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર ₹57,671 HRA કેવી રીતે?
હવે સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલા 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની વાત કરીએ.
- જો ₹56,100ની બેઝિક પે પર 2.57નો ગુણાંક લગાવવામાં આવે:
- ₹56,100 × 2.57 = ₹1,44,177
- એટલે સંભવિત બેઝિક પે ₹1,44,177 થાય.
- જો આ બેઝિક પે પર 40% HRA ગણવામાં આવે તો:
- ₹1,44,177 × 40% = ₹57,670.80
એટલે રાઉન્ડ ફિગરમાં ₹57,671 HRA થાય.
પરંતુ અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ₹57,671 કોઈ નક્કી થયેલો HRA નથી. આ માત્ર 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને 40% HRA બંને લાગુ થાય તેવી કલ્પિત સ્થિતિમાં કરવામાં આવેલી ગણતરી છે.
2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર અન્ય HRA દર
- 40% HRA: ₹57,671
- 35% HRA: ₹50,462
- 30% HRA: ₹43,253
HRAમાં શહેરની કેટેગરી કેમ મહત્વની છે?
HRA દરેક કેન્દ્રીય કર્મચારી માટે સમાન હોતો નથી. કર્મચારીની પોસ્ટિંગ કયા શહેરમાં છે તેના આધારે HRAની ગણતરી થાય છે.
હાલના 7મા પગાર પંચના માળખામાં X, Y અને Z શહેરોની કેટેગરી પ્રમાણે HRA દર અલગ છે. તેથી ભવિષ્યમાં 8મા પગાર પંચ હેઠળ નવા દર નક્કી થાય તો પણ શહેરની કેટેગરી કર્મચારીના HRAમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
જો ભવિષ્યમાં ઉદાહરણ તરીકે 40%, 35% અને 30% જેવા દર નક્કી થાય, તો સમાન બેઝિક પે ધરાવતા બે કર્મચારીઓને પણ પોસ્ટિંગના આધારે અલગ HRA મળી શકે.