8th Pay Commission Gratuity Update: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ સમક્ષ ગ્રેચ્યુઇટીમાં મોટા ફેરફારની માંગ કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને National Council-Joint Consultative Machinery (NC-JCM) Staff Side દ્વારા નિવૃત્તિ ગ્રેચ્યુઇટીની મહત્તમ મર્યાદા ₹25 લાખથી વધારીને ₹75 લાખ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. 8th pay commission demand for gratuity
મહત્વનું એ છે કે ₹75 લાખની ગ્રેચ્યુઇટી હજુ સરકાર દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવી નથી. આ રકમ કર્મચારી સંગઠન દ્વારા 8મા પગાર પંચ સમક્ષ રજૂ કરાયેલી માંગ છે.
8મા પગાર પંચમાં ગ્રેચ્યુઇટી અંગે શું માંગ કરવામાં આવી?
NC-JCM Staff Side દ્વારા 14 એપ્રિલ 2026ના મેમોરેન્ડમમાં નિવૃત્તિ લાભો અંગે અનેક સુધારા સૂચવવામાં આવ્યા હતા. તેમાં Death Cum Retirement Gratuity (DCRG) માટે હાલની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવાની માંગ પણ સામેલ છે.
મુખ્ય માંગણીઓ આ પ્રમાણે છે:
- ગ્રેચ્યુઇટીની મહત્તમ મર્યાદા ₹25 લાખથી વધારીને ₹75 લાખ કરવી.
- દરેક પૂર્ણ 6 મહિનાની પાત્ર સેવા માટે અડધા મહિના (1/2)ના Basic Pay + DAના આધારે ગણતરી કરવી.
- હાલની 16.5 ગણાં emolumentsની મર્યાદા દૂર કરવી.
- ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી માટે 30 દિવસના મહિનાની જગ્યાએ 25 effective working daysને આધાર બનાવવો.
- સુધારેલા લાભો NPS અને UPS હેઠળ આવતા કર્મચારીઓને પણ લાગુ કરવાની માંગ કરવી.
હાલમાં ગ્રેચ્યુઇટીની મર્યાદા કેટલી છે?
હાલની વ્યવસ્થા મુજબ DCRGની ગણતરી દરેક પૂર્ણ છ મહિનાની પાત્ર સેવા માટે Basic Pay + DAના 1/4 ભાગના આધારે થાય છે.
તેના પર 16.5 ગણાં emolumentsની મર્યાદા લાગુ પડે છે અને મહત્તમ નાણાકીય મર્યાદા ₹25 લાખ છે. NC-JCMના મેમોરેન્ડમમાં આ જ મર્યાદાઓમાં ફેરફાર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
હાલની અને પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા
| મુદ્દો | હાલની વ્યવસ્થા | NC-JCMની માંગ |
|---|---|---|
| મહત્તમ ગ્રેચ્યુઇટી | ₹25 લાખ | ₹75 લાખ |
| દરેક 6 મહિનાની સેવા માટે ગણતરી | Basic Pay + DAનું 1/4 | Basic Pay + DAનું 1/2 |
| Emoluments મર્યાદા | 16.5 ગણાં | દૂર કરવાની માંગ |
| મહિનાની ગણતરી | 30 દિવસ | 25 effective working days |
| NPS/UPS | હાલની જોગવાઈ મુજબ | સુધારેલા લાભો લાગુ કરવાની માંગ |
₹75 લાખની ગ્રેચ્યુઇટી કોને મળી શકે?
હાલમાં કોઈ કર્મચારીને આપમેળે ₹75 લાખ ગ્રેચ્યુઇટી મળવાની જાહેરાત થઈ નથી.
₹75 લાખની રકમ NC-JCM દ્વારા 8મા પગાર પંચને કરવામાં આવેલી ભલામણ છે. હવે આવી રજૂઆતો અને અન્ય સંગઠનોની માંગણીઓનો વિચાર કરીને 8મો પગાર પંચ પોતાની ભલામણો તૈયાર કરશે. અંતિમ નિર્ણય સરકાર દ્વારા લેવામાં આવશે.
8મા પગાર પંચની પ્રક્રિયા હાલમાં ક્યાં પહોંચી છે?
8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, સંગઠનો અને અન્ય હિતધારકો પાસેથી મેમોરેન્ડમ અને સૂચનો મંગાવ્યા હતા. સત્તાવાર 8CPC વેબસાઇટ અનુસાર આ માટેની અંતિમ તારીખ 15 જૂન 2026 હતી અને હવે submission window બંધ થઈ ગઈ છે.
તેનો અર્થ એ નથી કે ₹75 લાખની માંગ મંજૂર થઈ ગઈ છે. હાલમાં આ મુદ્દો 8મા પગાર પંચ સમક્ષ રજૂ કરાયેલી ભલામણ તરીકે જ જોવો જોઈએ.
સરકાર દ્વારા મંજૂર થયેલા Terms of Reference અનુસાર 8મો કેન્દ્રીય પગાર પંચ પગાર ઉપરાંત retirement benefits સહિત વિવિધ સેવા સંબંધિત બાબતોની સમીક્ષા કરશે. પંચને તેની રચનાની તારીખથી 18 મહિનામાં પોતાની ભલામણો રજૂ કરવાની છે.
કર્મચારીઓ માટે શું મહત્વનું છે?
જો ભવિષ્યમાં ₹75 લાખની મહત્તમ ગ્રેચ્યુઇટી મર્યાદા મંજૂર થાય, તો લાંબી સેવા પૂર્ણ કરનારા અને ઊંચા Basic Pay + DA ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે નિવૃત્તિ સમયે મળનારા લાભમાં વધારો થઈ શકે છે.
પરંતુ હાલમાં આ અંગે અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી. તેથી “₹75 લાખ ગ્રેચ્યુઇટી નક્કી થઈ ગઈ” અથવા “દરેક કર્મચારીને ₹75 લાખ મળશે” એવો દાવો કરવો યોગ્ય નથી.
નોંધ: આ લેખમાં ₹75 લાખની રકમને “માંગ/ભલામણ” તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે, મંજૂર લાભ તરીકે નહીં.